در سالهای اخیر، در بازدیدهای متعدد از گیاهان یوکا در نقاط مختلف تهران، با الگوی تکرارشوندهای از توقف رشد، بدشکلی برگهای جوان و کاهش شادابی گیاه مواجه شدیم. این علائم در بیش از ۱۰۰ نمونه یوکا مشاهده شد؛ از گیاهان آپارتمانی تا نمونههای بزرگ کاشتهشده در فضاهای عمومی.
در بررسیهای میکروسکوپی، موجوداتی بسیار ریز با بدن سفید، کشیده و نیمهشفاف مشاهده شدند که بهصورت کلنی روی بافتهای جوان، در سطح و پشت برگ فعالیت میکردند. تخمها بهصورت منفرد روی بافت گیاه قرار داشتند و در یک کلنی، تخم، پوره و بالغ همزمان دیده میشدند.
نکته مهم این بود که در تجربه میدانی ما، حشرهکشهای رایج تأثیر قابلتوجهی بر کاهش جمعیت این موجودات نداشتند، اما استفاده از کنهکشها باعث کنترل آلودگی و بازگشت رشد گیاه شد. این مشاهده نشان میدهد که عامل مورد بررسی احتمالاً به گروه کنهها تعلق دارد، هرچند تعیین گونه نیازمند بررسی تخصصیتر است. از نظر علمی، کنههای گیاهخوار بسیار متنوع هستند و برخی از آنها روی میزبانهای خاص گزارش شدهاند. برای مثال، روی برخی گونههای یوکا، کنههای اریوفیوئید مانند Cecidophyopsis hendersonii گزارش شدهاند، اما علائم و مشخصات ظاهری آنها ممکن است با مشاهدات میدانی متفاوت باشد.
بر اساس تجربه عملی، اولین نشانههای آلودگی معمولاً روی بافتهای جوان ظاهر میشود. در این مرحله ممکن است تنها بخش کوچکی از یک برگ علائم نشان دهد، اما در صورت عدم کنترل، توقف رشد، پیچیدگی برگهای جدید و افت کیفیت گیاه بهتدریج گسترش پیدا میکند.
این مقاله یک گزارش میدانی است و هدف آن ثبت تجربه عملی در شرایط واقعی نگهداری گیاهان زینتی در تهران است. تعیین دقیق گونه آفت نیازمند بررسی بیشتر که توسط متخصصان ما در حال انجام است.
