برای اینکه نتیجه آزمایش خاک قابل اعتماد باشد، نمونهبرداری باید بهصورت اصولی و از نقاط مختلف باغ انجام شود.
ابتدا در حداقل ۵ نقطه بهصورت تصادفی، چالههایی با عمق حدود ۸۰ سانتیمتر حفر میکنیم. سپس دو ظرف جداگانه آماده کرده و روی یکی عمق ۰ تا ۴۰ سانتیمتر و روی دیگری عمق ۴۰ تا ۸۰ سانتیمتر را مشخص میکنیم مشابه فیلم زیر
در هر چاله، از سمت دیوارهای که به درخت نزدیکتر است، با استفاده از بیل یک لایه نازک و یکنواخت از خاک را برمیداریم. خاک مربوط به عمق ۰ تا ۴۰ سانتیمتر را داخل ظرف مخصوص همان عمق میریزیم.
سپس همین کار را برای عمق ۴۰ تا ۸۰ سانتیمتر انجام داده و خاک این قسمت را در ظرف مربوط به خودش جمعآوری میکنیم.
بعد از نمونهبرداری از تمام نقاط باغ، خاکهای جمعآوریشده از عمق ۰ تا ۴۰ سانتیمتر را کاملاً با یکدیگر مخلوط میکنیم تا یک نمونه یکنواخت به دست آید. از این مخلوط، حدود ۱ تا ۱.۵ کیلوگرم خاک را داخل بستهبندی مناسب قرار داده و برای انجام آزمایش به آزمایشگاه ارسال میکنیم.
همین فرآیند برای نمونههای عمق ۴۰ تا ۸۰ سانتیمتر نیز انجام میشود.
به این ترتیب، برای هر عمق یک نمونه ترکیبی و نماینده از شرایط خاک باغ خواهیم داشت که میتواند مبنای مناسبی برای بررسی وضعیت خاک و ارائه توصیههای کودی و اصلاحی باشد.
برای ارسال نمونه به ازمایشگاه معتبر همین حالا با ما ارتباط بگیرید
اهمیت آزمایش خاک
آزمایش خاک در کشاورزی، نقش کلیدی در تشخیص مشکلات خاک و بهبود کیفیت زمین دارد. نمونهبرداری صحیح، پایهی یک آنالیز دقیق است؛ نمونهای که نماینده واقعی شرایط مزرعه یا باغ باشد، کمک میکند توصیههای کارشناسی دقیقتری دریافت کنید و تصمیمگیری درباره کوددهی و اصلاح خاک بهینه شود.
زمان مناسب نمونهبرداری
- باغها: پاییز یا بهار بهترین زمان برای نمونهبرداری هستند. قبل از احداث باغ نیز نمونهگیری ضروری است.
- مزارع زراعی: بین دو فصل رشد، یعنی پس از برداشت محصول و قبل از شروع فصل رشد جدید، بهترین زمان نمونهبرداری است
- وسایل موردنیاز نمونهبرداری خاک
- مته حفاری
- بیل
- بیلچه
- برچسب
- پاکت نمونه برداری
الگوی حرکت در زمین برای نمونهبرداری
- ابتدا یکنواختی شرایط زمین را بررسی کنید (شیب، بافت، رنگ خاک و روش مدیریت).
- زمینهای یکنواخت را یک قطعه در نظر بگیرید و نمونهبرداری را در فواصل مشخص انجام دهید.
- اگر زمین یکنواخت نیست، قطعات مشابه را جدا کرده و در هر قطعه مطابق الگوی مشخص حرکت کنید.
مراحل نمونهبرداری خاک
- تعیین مکان نمونهبرداری:
مطابق الگوی حرکت در زمین، ایستگاه نمونهبرداری را انتخاب کنید. در باغها، در سایه درخت و منطقه مرطوب نمونهبرداری کنید. - کنار زدن خاک رویی:
خاک سطحی و بقایای گیاهی را بردارید تا نمونه نماینده خاک اصلی باشد. - ایجاد گودال:
با بیل، گودالی به شکل V در عمق مشخص ایجاد کنید و خاک داخل آن را خارج نمایید. - برداشت نمونه:
از کنار و ته گودال خاک را برداشت کرده و در کیسه یا پاکت تمیز بریزید.- عمق ۰ تا 40سانتیمتر: نمونه اصلی
- در صورت نیاز عمقهای بیشتر: به همان محل بازگردید و نمونهبرداری کنید.
- ثبت اطلاعات نمونه:
دو برگه مشخصات آماده کنید:- یکی داخل نمونه
- دیگری روی کیسه نمونه بچسبانید
اطلاعات شامل تاریخ، عمق، منطقه و کد نمونه است.
عمق نمونهبرداری
عمق نمونهبرداری بر اساس عمق نفوذ ریشه تعیین میشود:
برای ارزیابی تغذیه گیاه، معمولاً از عمق 0 تا 40 و سپس 40 تا 80 سانتیمتر نمونه برداشته میشود. در صورت نیاز به بررسی لایه های عمیق تر، میتوان نمونه ها را در دو یا چند عمق جداگانه (مثلاً –020 و 20-40 سانتیمتر) برداشت کرد
نمونههای برداشتشده از عمقهای مختلف را مخلوط نکنید و هر کدام را جداگانه ارسال کنید.
نکته: برگه ها را داخل کیسه فریزر قرار دهید تا رطوبت خاک باعث پخش شدن نوشتهها نشود.
ارسال نمونه به آزمایشگاه
- نمونهها را در سریعترین زمان ممکن به آزمایشگاه ارسال کنید.
- اگر ارسال بیش از ۴۸ ساعت طول میکشد، نمونه را هواخشک کنید و کلوخهها را نرم کنید.
- حتی بعد از خشک شدن، برچسبها و اطلاعات نمونه را روی کیسه نگه دارید.
نکات مهم نمونهبرداری
- از حاشیه زمین، کنار جادهها، مکانهای نگهداری کود و زیر تجهیزات آبیاری نمونه نگیرید.
- از ابزار زنگزده یا آلوده استفاده نکنید.
- کیسههای آلوده برای نگهداری نمونه مناسب نیستند.
- نمونهها را با رعایت اصول و در رطوبت مناسب برداشت کنید.
- در باغات، نمونهها را از مناطقی بردارید که درخت وجود دارد و از محلهای بدون درخت اجتناب کنید.
- برای تحلیل نیترات خاک، نمونهبرداری در فصل بهار یا اوایل تابستان توصیه میشود.
- سبز سرویس سلامت گیاهان مسئولیت ما
- مهندس اسماعیلی گیاهپزشک
